TIPEX no rexistro de xornada: o TSJ Canarias confirma 15.250 € a SUFI

O Tribunal Superior de Xustiza de Canarias desestimou o recurso de suplicación de SUFI, S.A. – Hermanos Santana Cazorla UTE Telde contra a sentenza de instancia que confirmou parcialmente a sanción da Inspección de Traballo por irregularidades no rexistro de xornada. A resolución é a STSJ ICAN 629/2026, do 14 de abril de 2026 (relator Poyatos Matas), e rectifica á alza a contía total fixada en instancia: a sanción definitiva queda en 15.250 €, non nos 13.500 € da sentenza recorrida, por un erro aritmético do xulgado que a sala corrixe aproveitando o recurso da Consellería de Emprego do Goberno canario.

O núcleo probatorio do caso é físico: as follas de sinatura do rexistro de xornada aparecían corrixidas con TIPEX en 15 dos 44 traballadores do servizo, e en moitos casos non eran os traballadores quen as cubrían. Sobre esa base, a Inspección documentou horas extras nocturnas estruturais sistematicamente sen aboar durante o período investigado.

Quen é a UTE e que facía o servizo

SUFI Hermanos Cazorla UTE Telde é unha unión temporal de empresas constituída ao abeiro da Lei 19/1982 que dende o 1 de febreiro de 2020 asumiu a limpeza viaria, as praias e a recollida de residuos sólidos urbanos do termo municipal de Telde (Gran Canaria). É un contrato público de certo tamaño: a propia sentenza recolle que a cifra de negocios da empresa entre febreiro e outubro de 2020 ascendeu a 3.673.750,49 €, con saldo negativo do período de –994.502,88 €.

O servizo ten un compoñente nocturno estrutural — a limpeza viaria intensiva faise habitualmente fóra de horas comerciais — e precisamente aí concéntrase boa parte do problema probatorio.

O que constatou a Inspección de Traballo

O 24 de marzo de 2021 a ITSS notificou á UTE un requirimento de emenda que daba catro meses para corrixir varias deficiencias: indebida contabilización de horas extraordinarias, ausencia de totalización mensual e anual da xornada efectiva de 2020, xornada en horario nocturno sen compensar co complemento salarial e falta de cotización das horas extras e nocturnas. Dous días despois, o 26 de marzo de 2021, levantou acta de infracción con catro condutas tipificadas e unha proposta inicial de 21.900 €:

1. Ausencia de consignación fidedigna e totalización do rexistro diario da xornada colectiva, coa prohibición de horas extras para persoas contratadas ao abeiro do artigo 12.4 c) ET — 6.250 €.
2. Ausencia de consignación fidedigna do rexistro de horas extraordinarias — 6.250 €.
3. Realización de horas extraordinarias estruturais — 4.000 €.
4. Realización de horas extraordinarias en horario nocturno — 5.000 €.

(A cifra inicial da acta era de 21.900 € por un erro aritmético que a propia administración rectificou nunha resolución aclaratoria posterior, deixando a contía total nos 21.500 € que suman as catro partidas.)

Os feitos materiais que o actuario fixo constar — e que a sentenza dá por probados — inclúen explicitamente:

• “As follas de sinatura de rexistro de xornada aparecen corrixidas con ‘típex’ en 15 traballadores de 44” (feito probado quinto).
• “A empresa realizou horas extras en horario nocturno” (HP12º).
• “Os traballadores en moitos dos casos non cobren eles mesmos o rexistro diario de xornada nin o de horas extras” (HP13º).
• “A empresa no período investigado de xaneiro a xuño de 2020, 40 traballadores realizaron horas extras de carácter estrutural” (HP14º).

É un cadro probatorio densamente documentado na acta, referendado en xuízo pola propia inspectora actuante que compareceu como testemuña. A sala lembra que ese testemuño, sumado á presunción de certeza do artigo 53.2 RDL 5/2000, esgota a discusión sobre os feitos.

A liña procesual: da acta aos 15.250 € do TSJ

O percorrido administrativo e xudicial é longo e convén seguilo paso a paso porque a rectificación final do TSJ vive nel.

• 26 de marzo de 2021 — Acta de infracción da ITSS: 21.900 € (con erro aritmético).
• 19 de maio de 2021 — Resolución da Xefa de Servizo de Promoción Laboral: confirma a sanción en 21.900 € desestimando as alegacións da empresa.
• 2 de xuño de 2021 — Resolución aclaratoria: corrixe o erro de contía e fixa a sanción en 21.500 €.
• 7 de xuño de 2021 — A empresa, sen esperar a aclaratoria, interpón recurso de alzada contra a resolución do 19 de maio.
• 2 de setembro de 2021 — O Director Xeral de Traballo desestima o recurso de alzada.
• 22 de setembro de 2021 — Empresa e comité acordan modificación do Convenio Colectivo no sentido de que o rexistro de xornada se realice en papel (feito probado undécimo).
• 18 de setembro de 2025 — Sentenza de instancia (Praza nº 8 do Tribunal de Instancia de Las Palmas, Sección Social): estima parcialmente a demanda da UTE; revoga a terceira infracción (horas extras estruturais, 4.000 €) e modula á baixa a primeira (de 6.250 a 4.000 €). Total declarado: 13.500 €.
• 14 de abril de 2026 — STSJ ICAN 629/2026: desestima o recurso de SUFI, estima parcialmente o da Consellería para rectificar o erro aritmético do fallo de instancia, deixa a sanción en 15.250 €, impón custas de 800 € e decreta a perda do depósito para recorrer.

A aritmética definitiva explícaa a propia sala: 21.500 € (resolución aclaratoria) menos 2.250 € (modulación da primeira infracción de 6.250 a 4.000) menos 4.000 € (terceira infracción revogada) = 15.250 €, non 13.500 €. O erro do xulgado de instancia filtrábase no fallo pero non na fundamentación xurídica, así que o TSJ corríxeo pola vía do recurso da administración recorrente sen tocar o resto.

Por que a acta da Inspección sobrevive ao recurso

SUFI articulou dous motivos centrais: nulidade por defectos procedementais e erros de valoración da proba sobre a suposta manipulación con TIPEX. A sentenza rexéitaos cun argumentario que convén ler con calma para empresas con sistemas en papel.

O primeiro piar é a presunción de certeza que o artigo 53.2 RDL 5/2000 confire ás actas da Inspección. A sala cita xurisprudencia consolidada do Supremo (SSTS 15-01-1990, 12-02-2000, 23-07-1990, 5-10-1990, 23-04-1994, 10-07-1995) e especifica que a presunción acada tanto os feitos comprobados directamente polo funcionario actuante na visita realizada como os obtidos a través de testemuños, documentación ou probas validamente practicadas, mentres consten na acta. É unha presunción iuris tantum — admite proba en contrario — pero a carga de destruíla pesa sobre a empresa e aquí non o logrou.

O segundo é a inmediación: a inspectora actuante compareceu ao acto do xuízo como testemuña e o maxistrado de instancia valorou conxuntamente esa testifical coa documental achegada pola empresa. A sala lembra que a inmediación outorga soberanía ao órgano de instancia sobre a apreciación da proba, e esa apreciación só se revisa en suplicación cando hai erro palmario que destrúa a conclusión, non cando se discrepa da valoración.

O terceiro argumento — e aquí está a parte editorialmente máis interesante — é a resposta da sala á queixa de SUFI sobre que a Inspección debía ter presentado querela penal por falsidade documental se consideraba que os rexistros estaban falseados:

“…a ausencia de impulso de querela fronte á empregadora por falsidade derivada da manipulación de rexistros de xornada non é un requisito legal para a imposición dunha sanción administrativa, como a presente.”

É dicir: para sustentar unha sanción administrativa por manipulación do rexistro non fai falla ter acreditado o delito de falsidade documental en sede penal. Abonda con que a administración constate a manipulación, descríbaa na acta e a motive na resolución. O paralelismo entre sanción administrativa e reproche penal é unha vía que algunhas defensas exploran e que a sala canaria pecha de xeito explícito.

O pacto co comité non lava as follas anteriores

Hai un feito que merece atención pola sutileza procesual. En setembro de 2021 — seis meses despois da acta da Inspección — a dirección da UTE e a representación legal dos traballadores asinaron unha acta na que acordaban que o rexistro de xornada se levase en formato papel, ratificando ese sistema conforme ao artigo 34.9 ET. Na demanda, a empresa invocou ese pacto para sustentar que a escolla do papel era válida e, polo tanto, as irregularidades imputadas non podían dar lugar a sanción.

A sala resólveo sen estridencias: o pacto coa RLT cobre a escolla do soporte, non os incumprimentos sobre como se cobre. A falta de consignación fidedigna, as correccións con TIPEX, as horas extras nocturnas sen totalizar e a circunstancia de que non fosen os traballadores quen cubría as follas son incumprimentos substantivos do 34.9 ET e do 35.5 ET que persisten á marxe do soporte escollido.

Hai outra capa: o pacto asinouse en setembro de 2021, mentres a sanción se imputaba a un período anterior (xaneiro a xuño de 2020). Un acordo posterior coa RLT non pode sandar irregularidades materiais xa consumadas e documentadas nunha acta de inspección.

Dous puntos de fricción que a Inspección detecta con facilidade

O sector de limpeza viaria, vixilancia, hostalaría e loxística comparte un patrón operativo: traballo nocturno ou por quendas rotativas, dispersión xeográfica do persoal, cadros de persoal grandes con moitas sinaturas que coordinar, e sistemas históricos en papel asinados ao inicio ou ao final da quenda. A inspección do caso SUFI mostra dous puntos de fricción concretos.

O primeiro ten que ver con quen cobre efectivamente o papel. Cando non son os traballadores quen asinan directamente, ou cando alguén cobre as follas no seu nome, o rexistro perde a fiabilidade que esixe o 34.9 ET, á marxe do que se acordara co comité sobre o soporte. A inspectora canaria documentou este extremo expresamente — “os traballadores en moitos dos casos non cobren eles mesmos o rexistro” — e a sala dáo por probado.

O segundo ten que ver coa trazabilidade das correccións. Unha folla con TIPEX non permite ver que cambiou, cando se cambiou, por quen nin por que motivo. No plano probatorio, esa opacidade converte o rexistro nun documento que o actuario pode rexeitar por unilateral e que o xuíz pode contrastar coa testifical para concluír que a xornada efectiva foi distinta da rexistrada. A STSJ Cataluña sobre rexistros con riscaduras como proba insuficiente, que cubrimos hai unhas semanas, segue exactamente o mesmo razoamento na orde civil das horas extras.

Como encaixa a transición ao rexistro dixital

O caso aterra no último treito do proceso de aprobación do novo Real Decreto do Rexistro Horario Dixital, previsto para antes do 21 de xuño de 2026. O borrador esixe expresamente que o rexistro sexa inmutable — os asentos non se poden modificar sen autorización conxunta de empresa e traballador — e que toda corrección quede trazada con autoría, data e motivo. Un sistema dixital ben deseñado cumpre esa esixencia por defecto: cada modificación queda nun log de auditoría que o actuario da Inspección pode consultar sen necesidade de xulgar a lexibilidade dun líquido corrector sobre unha fotocopia.

Para as empresas que nos vindeiros meses teñan que reescribir o seu procedemento de rexistro para encaixalo co RD, as sancións que a Inspección está a impoñer por irregularidades no rexistro xa son un argumento económico tanxible. O caso SUFI engade un dato concreto: a sentenza confirma contías de cinco cifras a unha UTE cun contrato público de 3,67 millóns, nun período onde o saldo de explotación era xa negativo. A sanción non chega cando a empresa vai ben.

Hai dous días cubrimos outro caso do TSJ Canarias cun ángulo distinto pero a mesma raíz — o procedemento do rexistro de xornada de CIRCET anulado por non abrir consultas coa RLT. Dúas sentenzas canarias en catro semanas marcan a dirección.

Se o que se busca é comprobar como se traduce a trazabilidade inmutable na operativa diaria dun servizo con quendas nocturnas, unha demo de 15 minutos deixa ver o log de auditoría funcionando sobre fichaxes reais.

Que cabe agardar despois

A sentenza non é firme: contra ela cabe recurso de casación para a unificación de doutrina ante a Sala do Social do Tribunal Supremo nos dez días seguintes á notificación. A sala canaria, ademais, impón a SUFI 800 € de custas do recurso de suplicación e decreta a perda do depósito efectuado para recorrer.

Á marxe dun eventual recurso de unificación, o que a sentenza consolida en sede de suplicación é que a presunción de certeza do artigo 53.2 RDL 5/2000 cobre tamén os achados materiais sobre o soporte físico do rexistro de xornada, non só os feitos directamente percibidos pola persoa inspectora na visita. Para empresas con cadros de persoal grandes e sistemas en papel, o custo reputacional e económico dunha sanción de cinco cifras adoita ser moi superior ao de migrar o rexistro a un sistema dixital con trazabilidade por defecto.

Preguntas frecuentes

Que validez ten o rexistro de xornada en papel ante a Inspección de Traballo? O soporte en papel segue sendo legal mentres o actual artigo 34.9 do Estatuto dos Traballadores estea vixente, pero a súa validez probatoria depende por completo de que sexa fiable, fidedigno e íntegro. Cando aparecen riscaduras, correccións con TIPEX ou cando non son os traballadores quen cobre o rexistro, a Inspección pode levantar acta de infracción grave, e os tribunais adoitan manter esa lectura porque as actas gozan de presunción de certeza (artigo 53.2 RDL 5/2000). O novo Real Decreto do Rexistro Horario Dixital, previsto antes do 21 de xuño de 2026, vai desprazar o papel como soporte principal precisamente por esta razón.

Serve un pacto co comité de empresa para lexitimar o rexistro en papel? Un acordo coa representación legal dos traballadores sobre o soporte do rexistro é válido baixo o marco actual, pero só cobre a escolla do soporte. Non emenda incumprimentos previos como a falta de consignación fidedigna, as horas extras sen totalizar ou a manipulación material do documento. No caso de SUFI, a empresa e o comité acordaron o papel en setembro de 2021, pero a sanción imputábase a un período anterior (xaneiro-xuño de 2020) e o pacto non impediu que o TSJ confirmase as infraccións.

Canto pode sancionar a Inspección por irregularidades no rexistro de xornada? Por infracción grave do artigo 7.5 do RDL 5/2000 as contías van desde 751 € en grao mínimo ata 7.500 € en grao máximo por cada infracción, e gradúanse polo número de traballadores afectados, intencionalidade e reincidencia. En SUFI acumuláronse tres infraccións graves (falta de consignación fidedigna do rexistro de xornada e do rexistro de horas extras, e horas extras en horario nocturno sen cotizar), totalizando 15.250 € tras a modulación á baixa do xulgado de instancia e a posterior rectificación aritmética do TSJ.

---

Fontes: sentenza STSJ ICAN 629/2026 (ECLI:ES:TSJICAN:2026:629), consultable a través de CENDOJ. Acta de infracción da Inspección de Traballo e Seguridade Social do 26 de marzo de 2021 e resolución aclaratoria do 2 de xuño de 2021 (referenciadas no relato fáctico). Artigos 34.9, 35.5 e 36.1 do Estatuto dos Traballadores; artigos 7.5 e 5.1 do RDL 5/2000 (LISOS).

Imaxe: páxina dun libro de rexistro manuscrito (1882-1884), por Edmund Percy Fenwick George Grant, recortada para esta publicación e distribuída en Wikimedia Commons baixo dominio público. Imaxe ilustrativa do rexistro manual en papel; non representa documentación do caso SUFI.

Nota legal: Este artigo ten carácter informativo e non constitúe asesoramento xurídico. A sentenza non é firme; cabe recurso de casación para unificación de doutrina ante a Sala do Social do Tribunal Supremo no prazo legalmente previsto.